Türkçe




ÖZGÜL ÖÐRENME GÜÇLÜÐÜ

 
Ýzlenme 1967


Öðrenme yetersizliði olan çocuklarý tanýmaný birinci metodu bu çocuklarýn temel beceri alanlarýndaki geliþmelerini ortalama geliþim kalýplarý içinde ayný yaþtaki normal çocuklarla mukayese etmektir. Ancak okul öncesi çocuklarý normal geliþim farklýlýklarý içinde,ayrýlýklar ve ya aþýrýlýklar gösterebilirler. Bu gibi geliþimleri yetersizlik diye adlandýrmak uygun olmaz. Geliþimlerinde ayrýlýk olduðu gözlenen çocuklarý bireysel ihtiyaçlarýna göre hazýrlanmýþ ve geliþmeleri için faydalý görevleri kapsayan öðrenme programlarýyla eðitilmelidirler.

 

Öðrenme yetersizliði olan çocuklarýn sözlü ve yazýlý dili anlama ve ya kullanmada olaðaný dýþýnda zorluklarý var gibi görünmektedir. Erken çocukluk döneminde dinleme konuþma veya düþünmede problemleri olan bu çocuklarýn ilerde de okumada, yazmada,telâffuzda ve ya aritmetikte problemlerinin olacaðý düþünülebilir; mesela bu çocuklar geliþmemiþ bir konuþma diline sahip olabilir,kitap harflerini öðrenmede,hatýrlamada,konuþurken doðru kelimeyi bulmada zorluk çekebilir, zaman ve yeri þaþýrabilir. Öðrenme yetersizliði olan çocuklarýn en büyük ve önemli problemleri yeni bir bilgiyi kazanma ve ya öðrenmede ve dili kullanmadadýr. Ayrýca þekilleri eþleþtirmede,þekil yapma ve çizmede sayý , renk kavramlarýný anlamada da güçlük çektikleri görülür.

 

Uzmanlar öðrenme yetersizliði olan çocuklarý belirlerken öðrenme yetersizliðinin diðer özürlerin sonucu olarak meydana gelip gelmediðini iyi tayin etmelidirler.

 

Öðrenme yetersizliði olan çocuklarýn gösterdiði tipik davranýþlar:

1-) Ýçgüdüsel hareket

2-) Dikkat daðýnýklýðý

3-) Dikkat süresinin kýsalýðý

4-) Talimatlarý izleyememe

5-) Hiperaktivite

6-) Durgunluk

7-) Ayný iþi tekrarlama

8-) Genel becerisizlik

9-) Sað ve ya sol elinin belirsizliði

10-)Diðer çocuklarla anlaþmazlýklar

Ancak bu davranýþlarýn tümü çocukta görülmeyebilir. Bu davranýþlarýn bir kýsmý ya da çoðu birlikte görülebilir.

 

OKUMA BOZUKLUÐU:

Okuma bozukluðu, çocuðun yaþýna , eðitimine ve zekasýna göre okuma baþarýsýnýn beklenenin altýnda olmasý þeklinde tanýmlanýr. Bu bozukluk, okumanýn gerekli olduðu akademik baþarý veya günlük etkinliklerde anlamlý sorunlar ortaya çýkarýr. Eðer nörolojik bir durum veya algýsal bozukluk varsa okuma probleminin derecesi bu gibi durumlardan dolayý artýþ gösterir. Özel öðrenme bozukluðu olan çocuklarýn öykülerinde sýklýkla konuþma, dil ve heceleme bozukluklarý da vardýr.

 

Okuma bozukluðu oldukça sýktýr; okul çaðý çocuklarýnýn %4 kadarýnda görülür. Okuma bozukluðu çocuðun kelimeleri tanýma yeteneðinde bir bozukluk , yavaþ ve yanlýþ okuma ve iyi anlayamama ile karakterizedir. Ayrýca dikkat eksikliði hiperaktivite bozukluðu olan çocuklar yüksek oranda okuma bozukluðu riskindedirler. Öyküsel olarak okuma bozukluðu için “disleksia, geriye doðru okuma, öðrenme özrü, aleksia ve geliþimsel kelime körlüðü” gibi çeþitli etiketlerde kullanýlmaktadýr. Disleksia terimi çok uzun zamandan beri yaygýn olarak ve sýklýkla konuþma ve dil sorunlarý ile sað sol ayýrýmý karýþýklýðýný da içeren bir öðrenme özrü sendromunu tanýmlamak için kullanýlmýþtýr. Okuma bozukluðu sýklýkla diðer akademik yeteneklerdeki özürlerle birliktedir. Disleksia terimi geniþ anlamda öðrenme bozukluðu için kullanýlan bir terimdir.

 

Okuma bozukluðu tanýsý bir çocuðun okuma baþarýsý zekasýndan belirgin olarak geriyse konur. Diðer taný özellikleri arasýnda hatýrlama, harfleri ve kelimeleri sýra ile yazma, dil bilgisi ve çýkarým yapma güçlükleri vardýr.

 

Tedavi:

Okuma bozukluðu için tedavi seçimindeki ilk þey çocuðun özel eksikliklerini ve zayýflýklarýný doðru olarak deðerlendirmektir. Ýkincisi uygun eðitim yaklaþýmýdýr. Bu sorunla olumlu bir þekilde baþa çýkma stratejileri arasýnda çocuðun küçük ve yapýlanmýþ okuma gruplarýna girmesidir. Böylece çocuðun bireysel dikkati saðlanacak ve yardým almasý kolaylaþacaktýr.

 

Psikoterapide, terapist- çocuk iliþkisi eðitimsel tedavinin baþarýlý sonuç vermesi bakýmýndan önemlidir. Çocuklar mümkün olduðu kadar sosyal iþlev düzeylerine yakýn bir sýnýfa yerleþtirilmeli ve okumada özel yardým verilmelidir. Birlikte ortaya çýkan duygusal ve davranýþsal sorunlar uygun psikoterapötik yardýmla tedavi edilmelidir. Ebeveyn iþbirliði de yardýmcýdýr.

 

Öðrenme bozukluðu olan çocuklarýn ortalama % 75 i sosyal yeterlilik bakýmýndan da sorunludur. Bundan dolayý okuma bozukluðu olan çocuklar için tedavi programýnýn bir parçasý olarak sosyal yeteneklerin geliþtirilmesi de önemlidir.

 

MATEMATÝK BOZUKLUÐU:

Matematik bozukluðu öðrenme bozukluklarýndan birisidir. Matematik bozukluðunda 4 yetenek grubunda bozukluklarýn olduðu belirlenmiþtir.

 

  • Dil yetenekleri (matematik terimlerini anlama ve yazýlý problemleri matematik sembollerine çevirme)
  • Algýsal yetenek (sembolleri tanýma ve anlama,sayýlarý kümeleþtirme yeteneði)
  • Matematik yetenekleri (toplama,çýkarma,çarpma,bölme ve temel iþlemlerin sýrasýný izleme)
  • Dikkat yetenekleri (rakamlarý doðru yazma ve iþlem sembollerini doðru gözleme)
  • Okuma bozukluðu,geliþimsel koordinasyon bozukluðu ve karýþýk algýlayýcý-ifade edici dil bozukluðu sýklýkla matematik bozukluðu ile birliktedir.

 

Matematik bozukluðunun nedeni bilinmemektedir. Bir ilk kuram sað serebral hemisferde,özellikle oksipital lob alanlarýnda nörolojik bir eksikliðin olduðunu ileri sürmüþtür. Bu bölgeler görsel uzaysal uyaran iþlemlerinden ve dolayýsýyla matematik yeteneðinden sorumludur.

 

Çeþitli eðitimsel tedavilerin etkinliði tartýþýlmakla birlikte bugün matematik bozukluðu için en etkili tedavi eðitimdir. Ortak kaný,eðer tedavi yöntemleri ve materyal o çocuða,o bozukluða,o bozukluðun þiddetine ve öðretim planlarýnýn uygulanabilirliðine uygunsa eðitimin yararlý olduðudur. Yakýn zamandaki bir araþtýrma matematik eðitiminin hesaplamaktan çok problem çözme etkinliðinde yardýmcý olduðunu göstermiþtir. Bilgisayar programlarý da yardýmcý olabilir ve eðitim desteðini arttýrýr. Sosyal yetenek eksiklikleri çocuðun yardým aramasýnda direnç oluþturur. Bundan dolayý sosyal alanlarda olumlu problem çözme yeteneklerinin geliþtirilmesinde matematik yeteneði eksikliðine yardýmcý olur. Koordinasyon sorunu da matematik bozukluðu ile birlikte olabilir. Bu gibi durumlarda fiziksel tedavi ve duygusal bütünleþmeyi saðlayýcý etkinlikler yardýmcý olabilir.

 

YAZILI ÝFADE BOZUKLUÐU:

Bir kiþinin yaþýndan,zeka kapasitesinden ve eðitim düzeyinden beklenenden daha düþük olan yazma yeteneði yazýlý ifade bozukluðudur. Bunun yazýlý ifade bozukluðu olabilmesi için nörolojik ve duyusal bir eksikliðe baðlý olmamasý ve kiþinin okul performansýnda,günlük yaþamda yazmayý gerektiren durumlarda bozukluklar yapmasý gerekmektedir. Yazma probleminde heceleri kötü yazma, yazým ve iþaret hatalarý yapma ve de kötü el yazýsý görülür.

 

Yazma özrü sýklýkla diðer öðrenme bozukluklarý ile birliktedir fakat yazma dil ve okumadan daha sonra kullanýldýðýndan ileride taný konur.

 

Yazýlý ifade bozukluðu tanýsý kiþinin metin yazarken devamlý kötü performans göstermesiyle konur. Bunlar arasýnda el yazýsýnda,heceleme yeteneðinde ve cümlelerde kelimelerin doðru olarak yerleþtirilmesinde bozukluklar vardýr.

 

Destekleyici yazýlý ifade yöntemleri etkili olabilir. Bunun yoðun,devamlý ve birebir uygulanmasýyla en iyi tedavi sonuçlarý elde edilir. Bazý özel okullardaki öðretmenler günde iki saat kadar yazma dersi uygular. Bu bozukluðun tedavisinde psikoterapideki gibi yeteri kadar ebeveyn-terapist iliþkisi gerekir. Çocuðun motivasyonu tedavinin uzun süredeki etkinliðini önemli ölçüde etkiler. Birlikte diðer öðrenme bozukluklarý ve ikincil duygusal ve davranýþsal sorunlar varsa bunlara da dikkat edilmeli ve uygun psikiyatrik tedavi ile ebeveyn iþbirliði yapýlmalýdýr.


13/04/2021 Gün Ortalama:41  Bugün16 ziyaret var  Sitede 1 Kişi var  IP:3.231.230.175