Türkçe




OTÝZM

 
Ýzlenme 2380


Yaygýn geliþimsel bozukluklar,geliþimin deðiþik alanlarýnda ortaya çýkan ciddi ve kalýcý bozukluklardýr. Karþýlýklý sosyal etkileþim ve iletiþim becerilerinin  zayýflýðý , stereo tipik davranýþlar,sýð ilgi daðarcýðý þeklinde kendini gösterir.

 

Otizm bireyin dýþ dünyanýn gerçeklerinden uzaklaþýp kendine özgü iç dünyasýnda yaþýyor olmasý durumudur. Otistik çocuklar , çevresindekilere ve burada olup bitenlere ilgisiz bir görünümdedir. Tepkileri ve davranýþlarý çevreden gelen uyaranlardan çok kendi iç uyaranlarýna göre biçimlendiðinden çevre tarafýndan tuhaf,acayip olarak deðerlendirilirler. Dýþ dünyada ilk olarak nesnelerle iletiþim kurar,ilgilenirler.

 

Motor becerilerin geliþimi genellikle normaldir. Bu çocuklarla göz göze gelindiðinde bakýþlarý sanki baktýðý insanýn ötesine geçer,camdan dýþarý bakar gibidir. Yersiz duygusal tepkiler (aðlama,gülme vb.) gösterirler. Heyecanýn yaný sýra kendini ýsýrma,kafasýna vurma gibi agresif hareketler de olabilir.

 

Otistik bozukluðun temel belirtileri; sosyal iliþkilerin geliþiminde belirgin anormallik ve ya bozuklukla birlikte aktivite ve ilgi daðarcýðýnda belirgin sýnýrlýlýðýn olmasýdýr. Yaþýna uygun akran iliþkisi kuramaz. Bu bozuklukta hem sözel hem de sözel olmayan beceriler yaygýn bir biçimde etkilenmiþtir. Otistiklerde dil geliþimi ,  konuþmanýn hiç olmamasý ile normale yakýn düzey arasýnda deðiþmektedir. Konuþan otistik çocuklarda bile diðer çocuklar ya da insanlarla konuþmayý baþlatma ve sürdürmede belirgin gerilik vardýr. Dili anlama ve kavramada da bozukluk vardýr. Bu,basit sözel direktif ve þakalarý anlayamama ile kendini gösterir. Konuþma gecikir. Baþlangýçta dili iletiþim için kullanmazlar. Müzikal ton,ekolali,anlamsýzlýk dikkati çeker. Zamirleri ters kullanýrlar (ben yerine sen derler). Kendilerinde 3. Tekil þahýs gibi bahsederler. Reklam,þarký,þiirleri çok iyi ezberlerler ve gereksiz yerde kullanýrlar. Oyunlar stereotipiktir. Bir oyuncaðý saatlerce ileri geri sürerler. Ýmgesel ya da toplumsal taklitlere dayalý oyunlarý kendileri oynamazlar. Oyunlarý mekanik bir þekilde oynarlar. Alýþýlmýþ olan þeylerin ve çevredeki ayrýntýlarýn deðiþmesine (evdeki eþyalarýn yer deðiþtirmesi gibi) direnç gösterebilirler. Kendi etrafýnda dönme çok sýk görüldüðü gibi dönen eþyalara ilgileri büyüktür. Amaçsýz yinelenen davranýþlar sýk görülür: Ýki yer arasýnda gidip gelme,koþma,kollarýný kanat gibi çýrpma. Koklama dokunma gibi davranýþlara karþý özel bir ilgi  görülebilir. Sýklýkla korku,fobi,uyku ve yeme bozukluklarý,saldýrganlýk gibi çeþitli sorunlar gösterirler. Kendini yaralama aðýr zeka geriliði olan çocuklarda sýk görülür.

 

TEDAVÝ:

Otizm; biyolojik nedenlere dayandýrýlmasýyla tedavi için bir takým ilaçlar kullanýlmýþtýr. Ancak bunun çok fazla bir etkisi görülmemiþtir. Yapýlan çalýþmalar sonucunda en iyi tedavinin “eðitim” olduðu görüþü benimsenmiþtir.

 

Otistik çocuklarýn eðitiminde “davranýþ deðiþtirme modeli” ne dayalý eðitim programlarý kullanýlmaktadýr. Bu model operant koþullanma ilkelerine dayanmaktadýr.

 

Operant koþullanma tekniklerinin temel alýndýðý davranýþçý modelde ise; aþaðýdaki basamaklara önem verilmektedir.

 

1-) Öncelikle çocuðun var olan potansiyeli belirlenir ve hangi alanlarda beceri eksikliðinin olduðu saptanýr.

2-) Beceri eksiklilikleri belirlendikten sonra bu beceriler kendi içinde alt basamaklara ayrýlýr.

3-) Alt basamaklara ayrýlan beceriler tek tek uygun programlar içinde geliþtirilir.

4-) Çocuðun verdiði olumlu tepkiler pekiþtirilir.

 

Otistik çocuklarýn eðitimlerinde öncelikle öðretilmek istenen ya da ortadan kaldýrýlmak istenen davranýþ belirlenmektedir. Gözlenen olumsuz davranýþlarýn sýklýðýnýn azaltýlmasý ya da olumlu davranýþlarýn öðretilmesi ve kalýcý olabilmesinde de yardým ve ödül gibi teknikler kullanýlmaktadýr.


20/06/2021 Gün Ortalama:53  Bugün28 ziyaret var  Sitede 1 Kişi var  IP:3.236.98.69